Chuẩn bị hành hương Ấn Độ – Nepal: mùa đi, sức khoẻ, thị thực, ứng xử

Đi hành hương Ấn Độ – Nepal nên chọn khoảng tháng 10 đến tháng 3, khi trời mát; cần thị thực điện tử Ấn Độ loại nhập cảnh được nhiều lần nếu có chặng sang Lumbini rồi quay lại, cộng thị thực Nepal. Về sức khoẻ, nên gặp bác sĩ tư vấn tiêm chủng 4–6 tuần trước, chỉ uống nước đóng chai và chuẩn bị cho những chặng xe 6–10 tiếng mỗi ngày. Mang quần áo kín vai gối, dép dễ tháo, áo ấm cho sáng sớm, và quyết định sớm nên đi đoàn hay tự túc.

Chọn mùa: tháng nào đi được, tháng nào nên tránh

Lễ Phật Đản theo lịch Ấn Độ (Buddha Purnima) rơi vào ngày trăng tròn khoảng tháng 4 – 5 dương lịch. Đó là dịp thiêng nhưng cũng nóng và đông nhất ở Lumbini, Bodh Gaya, Sarnath.

Thị thực và giấy tờ

Người mang hộ chiếu Việt Nam cần:

• Thị thực Ấn Độ: có thể xin thị thực điện tử du lịch (e-Tourist Visa). Nộp đơn chỉ trên cổng chính thức của chính phủ Ấn Độ; trên mạng có nhiều trang trung gian thiết kế giống hệt, thu thêm phí. Nếu chuyến đi có chặng sang Nepal rồi quay lại Ấn Độ, phải chọn loại thị thực cho phép nhập cảnh từ hai lần trở lên.
• Thị thực Nepal: thường làm được khi đến (tại sân bay hoặc cửa khẩu đường bộ như Sonauli – Belahiya), có thể khai trước trực tuyến. Mang sẵn ảnh thẻ và tiền mặt ngoại tệ theo yêu cầu.
• Hộ chiếu còn hạn ít nhất sáu tháng, còn trang trống.
• Bảo hiểm du lịch quốc tế có chi trả y tế và vận chuyển cấp cứu. Người cao tuổi kiểm kỹ giới hạn độ tuổi trong hợp đồng.

Quy định thị thực thay đổi theo thời kỳ. Trước khi đi hai tháng, kiểm trên trang của Đại sứ quán Ấn Độ, Nepal tại Việt Nam hoặc cổng thị thực chính thức của hai nước.

Sức khoẻ: chuẩn bị từ nhà

Trước khi đi

• Gặp bác sĩ hoặc phòng khám tiêm chủng cho người đi du lịch 4–6 tuần trước. Các loại vắc xin thường được bàn tới là viêm gan A, thương hàn, nhắc lại uốn ván; người đi dài ngày hoặc đến vùng nông thôn có thể được tư vấn thêm vắc xin dại vì chó thả rông nhiều. Quyết định tiêm gì là việc của bác sĩ theo tình trạng từng người.
• Người có bệnh nền (tim mạch, tiểu đường, huyết áp, khớp gối) nên khám tổng quát và xin đơn thuốc đủ dùng cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng. Mang thuốc trong hành lý xách tay, kèm đơn thuốc.
• Tập đi bộ mỗi ngày trước chuyến đi vài tuần. Ở các thánh tích phải đi chân trần trên nền đá, đi bộ nhiều cây số trong khu tu viện.

Trong chuyến đi

• Nước: chỉ uống nước đóng chai còn niêm phong, dùng nước chai để đánh răng nếu bụng yếu. Tránh đá viên không rõ nguồn.
• Ăn: ưu tiên đồ nấu chín còn nóng; tránh rau sống, trái cây đã gọt sẵn, đồ uống pha bằng nước máy. Đồ ăn Ấn nhiều gia vị, cay, dầu; mang theo ít đồ ăn quen như bánh, cháo gói, muối mè cho những bữa bụng không chịu.
• Tiêu hoá: mang men tiêu hoá, oresol và thuốc tiêu chảy theo tư vấn bác sĩ. Tiêu chảy kèm sốt cao hoặc mất nước thì đi khám ngay, đừng cố theo lịch.
• Không khí: mùa đông khói bụi ở đồng bằng sông Hằng rất nặng; mang khẩu trang lọc bụi mịn, nhất là người có bệnh hô hấp.
• Đường dài: xe đi 6–10 tiếng, nhà vệ sinh dọc đường ít và không sạch. Mang giấy, nước rửa tay, áo khoác, gối cổ; mặc quần rộng để ngồi lâu.

Hành lý và áo quần

• Quần áo kín vai và đầu gối, màu sáng, chất cotton dễ khô. Một bộ trắng hoặc lam đi chùa nếu muốn.
• Dép quai hậu hoặc giày lười dễ tháo, vì một ngày có thể tháo giày hàng chục lần. Mang tất dày cho nền đá lạnh mùa đông.
• Áo ấm nhiều lớp: sáng sớm lạnh, trưa ấm.
• Khăn choàng lớn: che nắng, che bụi, quấn vai khi vào đền.
• Đèn pin nhỏ, ổ cắm chuyển đổi, sạc dự phòng; điện có thể chập chờn ở thị trấn nhỏ.
• Sổ tay, kinh sách nhỏ để tụng và ghi chép ở mỗi nơi.
• Túi vải đựng giày khi vào đền, đựng rác mang ra khỏi khu thánh tích.

Đi đoàn hay tự túc

Nếu đi tour, kiểm xem công ty có giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế hay không, tra trên trang của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Đọc kỹ hợp đồng: lịch trình từng ngày, khách sạn, bữa ăn, phí nào chưa gồm, điều khoản huỷ. Với đoàn do chùa tổ chức, hỏi rõ đơn vị lữ hành nào đứng tên làm thủ tục.

Một lịch tham khảo 12 ngày

1. Ngày 1: bay đến Ấn Độ (thường nối chuyến qua một thành phố lớn), nghỉ.
2. Ngày 2–3: Bodh Gaya, tháp Mahabodhi, cây bồ đề, tháp Sujata, núi Dungeshwari.
3. Ngày 4: Rajgir (núi Linh Thứu), Nalanda.
4. Ngày 5–6: xe đi Varanasi, Sarnath, bảo tàng Sarnath.
5. Ngày 7–8: xe đi Kushinagar, đền Mahaparinirvana, tháp Ramabhar.
6. Ngày 9–10: qua cửa khẩu sang Lumbini, đền Maya Devi, khu tu viện các nước.
7. Ngày 11: quay về thành phố có sân bay (Gorakhpur, Varanasi hoặc qua Bhairahawa).
8. Ngày 12: bay về Việt Nam.

Đây là khung để hình dung, không phải lịch chuẩn. Thêm Sravasti, Vaishali hay Sanchi thì cần thêm vài ngày. Luôn chừa ít nhất một ngày trống để bù sương mù, trễ tàu hoặc cho người mệt nghỉ.

Phép ứng xử ở thánh tích và trên đường

• Đi nhiễu theo chiều kim đồng hồ quanh tháp, cây bồ đề, đền thờ.
• Không quay lưng vào tượng Phật để chụp ảnh tự sướng, không trèo lên bệ, không chạm vào hiện vật.
• Tụng kinh vừa đủ đoàn mình nghe, nhường chỗ cho đoàn khác; ở Bodh Gaya cùng lúc có hàng chục đoàn nhiều nước.
• Tôn trọng các tôn giáo khác: nhiều thánh tích nằm giữa cộng đồng Ấn Độ giáo, Hồi giáo; một số nơi như Bodh Gaya có cả người Ấn Độ giáo đến lễ.
• Trẻ em xin tiền, người bán hàng đeo bám: từ chối nhẹ nhàng, dứt khoát. Muốn giúp, có thể góp qua trường học, phòng khám từ thiện có tổ chức rõ ràng thay vì cho tiền tại chỗ, để không khuyến khích trẻ bỏ học đi xin.
• Không mua đồ cổ, mảnh gạch, mảnh tượng; mang ra khỏi Ấn Độ là vi phạm luật.
• Giữ giấy tờ cẩn thận, chụp hộ chiếu, thị thực lưu trong điện thoại và gửi cho người nhà.

Góc nhìn hôm nay: chuẩn bị cả cái tâm

Ấn Độ không dễ đi. Bụi, ồn, xe trễ, đồ ăn lạ, người xin tiền. Người hành hương lâu năm hay nói: chuẩn bị hành lý một tuần, chuẩn bị tâm cả tháng. Tức là chấp nhận trước rằng sẽ có những ngày không như ý, và coi đó là một phần của chuyến đi chứ không phải thứ làm hỏng nó.

• Đọc trước một bản tiểu sử Đức Phật và phần cuối kinh Đại Bát-niết-bàn để mỗi nơi đến có câu chuyện gắn vào.
• Mỗi ngày dành mười phút sáng sớm ngồi yên trước khi lên xe, dù ở khách sạn hay trong chùa.
• Chọn một việc nhỏ để giữ suốt chuyến đi: không phàn nàn, nhường chỗ ngồi tốt, giúp người lớn tuổi trong đoàn mang giày dép.
• Về nhà, viết lại vài trang cảm nhận trước khi quên. Đó là món quà ý nghĩa cho con cháu hơn mọi đồ lưu niệm.