Tượng Phật Di Lặc núi Cấm An Giang: cao bao nhiêu và lên núi đường nào

Tượng Phật Di Lặc núi Cấm cao khoảng 33,6 m, ngồi trên sườn gần đỉnh Thiên Cấm Sơn thuộc vùng Bảy Núi, An Giang, khánh thành khoảng năm 2013. Tượng từng được các tổ chức kỷ lục xác lập là tượng Phật Di Lặc trên núi lớn nhất Việt Nam và châu Á ở thời điểm ghi nhận. Lên núi có ba cách: cáp treo, xe chuyên chở theo đường đèo, hoặc leo bộ lối mòn của khách hành hương; cạnh tượng là hồ Thuỷ Liêm và chùa Phật Lớn.

Núi Cấm: ngọn núi cao nhất đồng bằng sông Cửu Long

Núi Cấm, tên chữ là Thiên Cấm Sơn, cao khoảng 705 m, là ngọn cao nhất trong dãy Thất Sơn (Bảy Núi) và cao nhất vùng đồng bằng sông Cửu Long. Núi nằm ở phía tây An Giang, gần biên giới Campuchia, cách thành phố Châu Đốc khoảng một giờ xe.

Đỉnh núi chia thành nhiều "vồ" — từ địa phương chỉ những mỏm núi tròn: vồ Bò Hông là đỉnh cao nhất, ngoài ra còn vồ Đầu, vồ Bà, vồ Thiên Tuế, vồ Ông Bướm. Khí hậu trên đỉnh mát hơn đồng bằng rõ rệt, nhiều người gọi vui là "Đà Lạt miền Tây".

Vì sao gọi là núi Cấm? Có nhiều cách giải thích, và đều thuộc về truyền thuyết, lời kể dân gian. Một chuyện kể rằng thời chúa Nguyễn Ánh lánh nạn ở vùng này, núi bị cấm dân lên. Chuyện khác nói vì núi rừng xưa hiểm trở, nhiều thú dữ, người tu ẩn ở đây cấm người ngoài lên. Chưa có sử liệu nào khẳng định dứt khoát một thuyết.

Vùng Bảy Núi từ thế kỷ 19 đã là nơi tụ hội của nhiều người ẩn tu, nhiều dòng tu và tín ngưỡng địa phương. Trên núi Cấm hôm nay có hàng chục chùa, am, miếu lớn nhỏ. Đi lễ ở đây nên tôn trọng từng nơi theo đúng nếp riêng của nơi đó.

Tượng Phật Di Lặc: kích thước và những gì nên biết

Tượng nằm trên một sườn bằng gần đỉnh, nhìn ra vùng đồng ruộng và núi thấp bên dưới. Ngày trời trong có thể thấy cánh đồng xanh tít tắp đến tận biên giới. Đứng sát chân tượng, người lớn chỉ cao chưa tới đầu gối pho tượng ngồi.

Lưu ý về chữ "kỷ lục": danh hiệu kiểu "tượng Phật Di Lặc trên núi lớn nhất" là kỷ lục của một hạng mục rất hẹp. Đọc kỹ thì thấy nó không nói đây là tượng Phật lớn nhất Việt Nam — nhiều tượng khác cao hơn. Cách đọc các kỷ lục tượng Phật cho đúng có bài riêng trong mục này.

Di Lặc là ai, vì sao bụng to cười tươi

Di Lặc (tiếng Phạn Maitreya, nghĩa gốc gần với "lòng từ") là vị Phật tương lai trong truyền thống Phật giáo — theo kinh điển, Ngài sẽ ra đời và thành Phật ở một thời rất xa về sau. Ở Ấn Độ, Di Lặc được tạc dáng Bồ Tát thanh mảnh, đội mũ báu.

Hình tượng ông Phật béo, bụng to, miệng cười mà người Việt quen thuộc có gốc khác: nhà sư Khế Thử đời Hậu Lương (Trung Hoa, thế kỷ 10), người hay đeo một túi vải lớn đi khắp nơi nên gọi là Bố Đại hoà thượng. Theo các truyện ký Thiền tông, trước khi mất ông để lại bài kệ, và người đời sau xem ông là hoá thân của Di Lặc. Từ đó, hình ảnh vui vẻ, rộng lượng của Bố Đại trở thành hình tượng Di Lặc phổ biến ở Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản.

Cái bụng to và nụ cười, theo cách hiểu phổ biến, là biểu tượng của lòng bao dung: chứa được mọi chuyện khó chứa, cười được với những điều đáng buồn cười trên đời. Nhiều người đến tượng chỉ để đứng trước nụ cười đó một lúc.

Một điều nên biết: nhiều tiệm bán tượng Di Lặc "chiêu tài", xoa bụng lấy may. Đó là phong tục dân gian và buôn bán, không phải giáo lý. Ở chùa, Di Lặc là bài học về lòng từ và sự hoan hỉ.

Lên núi Cấm bằng đường nào

Cáp treo

Tuyến cáp treo từ chân núi lên gần khu tượng Di Lặc và hồ Thuỷ Liêm, nhanh và đỡ mệt nhất. Giờ chạy, giá vé xem trực tiếp tại khu du lịch; ngày gió mạnh có thể tạm dừng.

Đường đèo bằng xe

Một con đường nhựa ngoằn ngoèo dẫn lên đỉnh, có các xe chuyên chở khách lên xuống. Đường dốc, nhiều khúc cua gắt — quy định cho xe cá nhân có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nên hỏi ở chân núi trước khi tự lái lên. Người tự đi xe máy cần phanh tốt và quen đường đèo; xuống dốc dùng số thấp, không rà phanh liên tục.

Leo bộ

Lối mòn bậc đá xưa vẫn có người hành hương đi, mất vài giờ tuỳ sức, dọc đường có quán nước và chùa nhỏ để nghỉ. Hợp người khoẻ, đi từ sáng sớm. Mùa mưa đá trơn, nên hạn chế.

Quanh tượng: hồ Thuỷ Liêm, chùa Phật Lớn, chùa Vạn Linh

• Hồ Thuỷ Liêm: hồ nước ngay cạnh khu tượng. Cảnh mặt hồ phẳng soi bóng núi là điểm nghỉ chân mát nhất trên đỉnh. Không thả cá, không thả vật nuôi xuống hồ — nhiều loài thả bừa có thể làm hỏng hệ sinh thái nhỏ của hồ.
• Chùa Phật Lớn: ngôi chùa lâu đời trên núi, ngay khu vực tượng.
• Chùa Vạn Linh: nổi bật với bảo tháp nhiều tầng, nằm trên đường lên đỉnh.
• Vồ Bò Hông: người khoẻ có thể đi bộ thêm lên đỉnh cao nhất để nhìn toàn cảnh Bảy Núi.

Mùa đi và lịch trình gợi ý

• Mùa khô (khoảng tháng 12 đến tháng 4): trời trong, đường khô, dễ đi nhất.
• Mùa nước nổi (khoảng tháng 9–11): đồng ruộng dưới chân núi ngập trắng, nhìn từ trên cao rất đẹp; đường lên núi vẫn đi được nhưng có mưa.
• Tháng Giêng âm lịch: rất đông khách hành hương đầu năm; muốn yên tĩnh thì đi ngày thường.

Lịch trình hai ngày phổ biến: ngày một ở Châu Đốc (miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, chợ Châu Đốc), ngày hai lên núi Cấm từ sáng sớm, chiều ghé rừng tràm Trà Sư. Từ TP.HCM đến Châu Đốc khoảng 250 km, đi xe khách hoặc tự lái.

Góc nhìn hôm nay: nụ cười giữa rừng núi

Núi Cấm không chỉ có chùa và tượng. Đây là một mảng rừng hiếm hoi giữa đồng bằng phẳng lì, nơi chim rừng và cây bản địa còn chỗ sống. Mỗi mùa lễ, hàng vạn người lên núi, và rác thải nhựa, hương tàn, chai lọ là gánh nặng thật cho những mỏm núi nhỏ.

Việc làm được ngay: mang chai nước cá nhân để rót lại, mang túi rác xuống núi, đốt hương đúng chỗ quy định. Đứng trước tượng Di Lặc, thử một bài tập nhỏ: nhớ lại một chuyện gần đây làm mình bực, rồi tự hỏi nếu có cái bụng rộng như vậy thì mình sẽ "chứa" chuyện đó thế nào. Muốn tìm hiểu thêm về vùng Bảy Núi, có thể tìm đọc các sách địa chí An Giang ở thư viện tỉnh.