Thiên Đàn Đại Phật (Tian Tan Buddha, người Hồng Kông hay gọi là Big Buddha) là tượng Phật Thích Ca ngồi bằng đồng trên cao nguyên Ngong Ping, đảo Lantau, Hồng Kông. Tượng cao khoảng 34 m nếu tính cả đài sen và bệ, khánh thành năm 1993, và muốn lên tới chân tượng phải leo 268 bậc đá. Từ ga MTR Tung Chung, đi cáp treo Ngong Ping 360 hoặc xe buýt lên núi là tới.
Tượng gắn với chùa Bảo Liên (Po Lin), một ngôi chùa có từ đầu thế kỷ 20 trên vùng núi từng rất hẻo lánh. Đi một buổi, có thể ghép ba trải nghiệm: viếng chùa, leo bậc lên tượng, và đi bộ trên đường mòn Tâm Kinh trong rừng.
Tên gọi và ý nghĩa
"Thiên Đàn" là tên lấy theo bệ tượng: bệ được thiết kế theo hình mẫu Thiên Đàn ở Bắc Kinh — đàn tế trời của các triều vua Trung Hoa — với các tầng tròn chồng lên nhau. Tên này dễ khiến người ta tưởng tượng thờ trời, nhưng thực ra đây là tượng Phật Thích Ca.
Tượng ngồi kiết già trên đài sen, tay phải giơ lên trong thế vô uý (ban sự không sợ hãi), tay trái đặt trên đùi trong thế dữ nguyện (ban điều lành). Khuôn mặt hiền, mắt nhìn xuống — từ dưới chân bậc nhìn lên, cảm giác như tượng đang nhìn người leo.
Lịch sử dựng tượng
| Mốc | Sự kiện |
|---|---|
| 1906 | Ba vị sư từ đại lục lập một am nhỏ trên cao nguyên Ngong Ping, tiền thân của chùa Bảo Liên |
| 1924 | Am được đặt tên chùa Bảo Liên, trở thành tu viện |
| Thập niên 1970 | Chùa khởi xướng ý tưởng dựng tượng Phật lớn |
| 1990 – 1993 | Đúc và lắp dựng tượng từ nhiều tấm đồng |
| Cuối năm 1993 | Lễ khánh thành tượng |
| 2006 | Cáp treo Ngong Ping 360 đi vào hoạt động, nối Tung Chung với cao nguyên |
Khi tượng khánh thành, nó được giới thiệu là tượng Phật ngồi bằng đồng ngoài trời lớn nhất thế giới. Danh hiệu này đã bị nhiều tượng sau vượt qua, nhưng Thiên Đàn vẫn là tượng Phật ngoài trời nổi tiếng nhất Hồng Kông và là điểm đến quen thuộc của khách Việt.
Số đo và cấu tạo
- Chiều cao: khoảng 34 m tính cả đài sen và bệ, theo cách giới thiệu phổ biến.
- Khối lượng: được nêu khoảng 250 tấn.
- Chất liệu: hơn hai trăm tấm đồng ghép trên khung thép bên trong.
- Bệ: ba tầng; bên trong có các sảnh thờ và nơi đặt xá lợi theo giới thiệu của chùa.
Quanh tượng, ở tầng bệ, có sáu tượng Bồ Tát (hoặc thiên nữ) bằng đồng quỳ dâng lễ vật: hoa, hương, đèn, dầu thơm, trái cây và âm nhạc. Sáu món này tượng trưng cho sáu pháp ba-la-mật (sáu hạnh hoàn thiện): bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí tuệ. Đây là chi tiết nhiều người leo vội bỏ qua — đáng dừng lại để nhìn từng tượng.
268 bậc lên tượng
Bậc đá đi thẳng từ quảng trường lên chân bệ, không quanh co. 268 bậc nghe nhiều nhưng có chiếu nghỉ, người khoẻ leo khoảng mười đến mười lăm phút. Vài điều nên biết:
- Không có thang máy cho khách thường; người đi xe lăn hoặc khó leo nên hỏi chùa về lối hỗ trợ dành riêng.
- Gió mạnh trên đỉnh: Ngong Ping cao gần năm trăm mét so với mặt biển, ngày gió lạnh hơn dưới thành phố rõ rệt.
- Sương mù: mùa xuân hay có sương, có hôm lên tới nơi không nhìn thấy mặt tượng. Xem dự báo và webcam trước khi đi.
- Bóng râm ít: mang mũ, nước uống vào mùa hè.
Chùa Bảo Liên và đường mòn Tâm Kinh
Chùa Bảo Liên
Đối diện tượng là chùa Bảo Liên, với Đại Hùng Bảo Điện mái ngói vàng, cột đỏ, chạm rồng — kiến trúc chùa Hoa Nam rực rỡ. Chùa có nhà ăn chay phục vụ khách; ăn một bữa chay ở đây là cách nhiều người kết thúc buổi viếng. Khu lư hương ngoài sân thường nhiều khói; thắp một nén là đủ.
Đường mòn Tâm Kinh (Wisdom Path)
Cách tượng chừng mười lăm phút đi bộ, Wisdom Path là một hàng cột gỗ lớn dựng theo hình số tám nằm (biểu tượng vô cực) trên sườn đồi, khắc toàn văn Bát Nhã Tâm Kinh bằng chữ Hán theo thủ bút của một nhà thư pháp nổi tiếng. Đường đi bằng phẳng, yên tĩnh hơn hẳn khu tượng — rất hợp để đi chậm, đọc vài câu kinh quen như "sắc tức thị không, không tức thị sắc".
Leo núi Lantau và đường mòn
Người thích đi bộ có thể leo núi Lantau Peak — đỉnh cao thứ hai Hồng Kông — xuất phát từ gần Ngong Ping, hoặc đi một đoạn Lantau Trail. Đường dốc, nhiều đá; chỉ đi khi thời tiết tốt, mang đủ nước và báo lịch trình cho người cùng đi.
Cách lên Ngong Ping
| Cách đi | Thời gian (khoảng) | Hợp với ai |
|---|---|---|
| Cáp treo Ngong Ping 360 từ Tung Chung | khoảng 25 phút, dài khoảng 5,7 km | người muốn ngắm cảnh biển, sân bay, núi; có cabin đáy kính |
| Xe buýt số 23 từ Tung Chung | khoảng 40–50 phút | người say độ cao, ngày cáp treo tạm dừng vì gió hoặc bảo trì |
| Xe buýt từ bến phà Mui Wo | khoảng 40 phút | người đi phà từ đảo Hồng Kông sang Lantau |
| Taxi Lantau (màu xanh dương) | tuỳ đường | đi nhóm, người lớn tuổi |
Cáp treo thường tạm dừng khi gió lớn hoặc có bão, và có đợt bảo trì định kỳ; nên xem thông báo trên trang chính thức trước khi đi. Hàng chờ cáp treo cuối tuần và dịp lễ có thể rất dài — đi sớm hoặc chọn xe buýt chiều lên, cáp treo chiều xuống.
Phép ứng xử
- Ăn mặc gọn gàng; trong điện thờ không đội mũ, không chụp ảnh nơi có biển cấm.
- Không mang đồ ăn mặn vào khu chùa.
- Không ngồi, trèo lên lan can bệ tượng để chụp ảnh.
- Trâu bò thả rông trên cao nguyên Lantau là chuyện bình thường; không cho ăn, không lại quá gần.
Dịp lễ Phật Đản (mùng 8 tháng 4 âm lịch, ở Hồng Kông là ngày nghỉ lễ), chùa Bảo Liên tổ chức lễ tắm Phật và rất đông người. Muốn yên tĩnh thì tránh ngày này; muốn xem lễ thì đi thật sớm.
Góc nhìn hôm nay
Thiên Đàn Đại Phật cho thấy một tượng Phật lớn có thể kéo theo cả một vùng: cao nguyên từng chỉ có vài am tu nay có cáp treo, làng du lịch, đường mòn. Điều đáng quý là chùa vẫn giữ được nếp tu, nhà ăn chay, và Wisdom Path vẫn yên tĩnh dù cách khu đông khách chỉ mười lăm phút. Với người đi một mình, có thể chọn thứ tự ngược: đi Wisdom Path trước, ngồi yên vài phút, rồi mới lên tượng — sẽ thấy 268 bậc nhẹ hơn hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Thiên Đàn Đại Phật cao bao nhiêu?
Tượng cao khoảng 34 m nếu tính cả đài sen và bệ, khối lượng được nêu khoảng 250 tấn. Tượng làm từ hơn hai trăm tấm đồng ghép, khánh thành năm 1993.
Lên tượng Phật Lantau phải leo bao nhiêu bậc?
Phải leo 268 bậc đá từ quảng trường lên chân bệ tượng. Người khoẻ mất khoảng mười đến mười lăm phút; có chiếu nghỉ dọc đường.
Đi Big Buddha Hồng Kông bằng gì?
Đi MTR tới ga Tung Chung, sau đó lên cáp treo Ngong Ping 360 khoảng 25 phút hoặc xe buýt số 23 khoảng 40–50 phút. Cũng có xe buýt từ bến phà Mui Wo.
Vì sao gọi là Thiên Đàn Đại Phật?
Vì bệ tượng được thiết kế theo mẫu Thiên Đàn ở Bắc Kinh, với các tầng tròn chồng lên nhau. Tượng thờ Phật Thích Ca, không liên quan đến việc tế trời.
Wisdom Path ở Lantau là gì?
Đó là đường mòn có hàng cột gỗ lớn khắc Bát Nhã Tâm Kinh, xếp theo hình số tám nằm, cách tượng khoảng mười lăm phút đi bộ. Nơi này yên tĩnh, hợp để đi chậm sau khi viếng tượng.